Tang Phục ( Đồ Tang) Trong Tang Lễ Việt Nam | Ý Nghĩa - Cấp Bậc - Các Mặc Đúng Nghi Lễ
Tang phục (đồ tang) không chỉ là bộ quần áo mặc trong đám tang, mà còn là biểu hiện trình độ văn hóa – văn minh – đạo hiếu của mỗi dân tộc.
Nếu như ở châu Âu, người chịu tang thường mặc đồ màu đen, thì trong văn hóa Việt Nam, màu trắng đã trở thành màu tang truyền thống từ xưa đến nay.
Trong tang lễ Việt, cách mặc tang phục, màu khăn, loại gậy, kiểu buộc khăn… đều mang ý nghĩa phân biệt vai vế – quan hệ huyết thống – cấp bậc chịu tang giữa người còn sống và người đã khuất. Vì vậy, hiểu đúng về đồ tang và cách mặc là một phần quan trọng của nghi thức tang lễ.
Trong đó, có hai yếu tố lớn:
Mức chịu tang thông thường sẽ được giảm 1 bậc cho các lứa tuổi trường phục.
Ví dụ:
Đồ Tang Theo Truyền Thống Gồm:
Ngày nay, thời gian chịu tang, hình thức tang phục đã được giản lược và linh hoạt hơn để phù hợp đời sống hiện đại, nhưng nhiều gia đình vẫn mong muốn giữ đúng những nét căn bản của truyền thống.
Hotline & Zalo: 0779.779.121
Dịch Vụ Tang Lễ 24H – Đồng hành cùng gia đình trong từng nghi thức, từ tang phục đến lễ nghi, để tang lễ diễn ra trang nghiêm và trọn vẹn đạo hiếu.
Nếu như ở châu Âu, người chịu tang thường mặc đồ màu đen, thì trong văn hóa Việt Nam, màu trắng đã trở thành màu tang truyền thống từ xưa đến nay.
Trong tang lễ Việt, cách mặc tang phục, màu khăn, loại gậy, kiểu buộc khăn… đều mang ý nghĩa phân biệt vai vế – quan hệ huyết thống – cấp bậc chịu tang giữa người còn sống và người đã khuất. Vì vậy, hiểu đúng về đồ tang và cách mặc là một phần quan trọng của nghi thức tang lễ.
Mục lục [hide]
- 1 Sự Quan Trọng Của Đồ Tang Trong Tang Lễ
- 2 Tìm Hiểu Khái Quát Về Tang Phục Trong Văn Hóa Việt Nam
- 3 Các Cấp Bậc Chịu Tang Theo Thọ Mai Gia Lễ
- 4 Trường Phục – Quy Định Giảm Bậc Chịu Tang Theo Độ Tuổi
- 5 Hướng Dẫn Chi Tiết Về Cách Mặc Đồ Tang (Tang Phục) Trong Tang Lễ
- 6 Phân Biệt Đồ Tang Theo Vai Vế & Cấp Bậc
- 7 Khăn Tang Màu – Ý Nghĩa Phân Biệt Đời Cháu – Chắt – Cố
- 8 Lưu Ý Về Phong Tục Vùng Miền & Thực Tế Hiện Nay
- 9 Cần Tư Vấn Cụ Thể Về Đồ Tang & Nghi Thức Tang Lễ?
Sự Quan Trọng Của Đồ Tang Trong Tang Lễ
Tang phục không chỉ là hình thức bên ngoài, mà còn mang nhiều lớp ý nghĩa:- Biểu hiện lòng thương tiếc: Người đội khăn tang, mặc áo tang thể hiện nỗi đau và sự tiếc thương đối với người mất.
- Xác định vai vế, huyết thống: Nhìn vào đồ tang, có thể biết ngay ai là con, cháu, dâu, rể, vai cháu nội, cháu ngoại, cháu cố…
- Giữ gìn truyền thống – gia phong: Cách mặc đồ tang đúng lễ nghi cho thấy gia đình coi trọng nền nếp, gìn giữ văn hóa tổ tiên.
- Thể hiện đạo hiếu: Người con, người cháu mặc tang đúng cách là một hình thức bày tỏ lòng hiếu kính và tôn trọng với người đã khuất.
Tìm Hiểu Khái Quát Về Tang Phục Trong Văn Hóa Việt Nam
Theo Thọ Mai Gia Lễ – một cuốn sách ghi chép rất kỹ về phong tục tang ma truyền thống – tang phục và cách chịu tang được quy định rất chi tiết, chia theo cấp bậc và mức độ thân thuộc.Trong đó, có hai yếu tố lớn:
- Hình thức tang phục: Áo xô, khăn tang, quần tang, gậy tang…
- Thời gian chịu tang: 3 tháng, 5 tháng, 9 tháng, 1 năm, 3 năm… tùy quan hệ.
Các Cấp Bậc Chịu Tang Theo Thọ Mai Gia Lễ
Theo “Thọ Mai Gia Lễ”, tang phục được chia thành 5 hạng chính, gắn với thời gian để tang:-
Quần áo sổ gấu – để tang 3 năm
- Dùng để tang cha mẹ ruột.
- Vợ để tang chồng cũng 3 năm.
- Con để tang mẹ 3 năm (nếu cha đã mất, có thể sổ gấu).
-
Cơ phục – để tang 1 năm
-
Cửu công – để tang 9 tháng
-
Tiểu công – để tang 5 tháng
-
Ty ma – để tang 3 tháng
Một Số Trường Hợp Chịu Tang Tiêu Biểu (Được Áp Dụng Nhiều Hiện Nay)
Để Tang Cha Mẹ (Thân Sinh)
- Cha: áo xô sổ gấu, khăn xô, gậy tre, để tang 3 năm.
- Mẹ: áo xô vén gấu, gậy gỗ vông, để tang 3 năm.
- Cha mất trước, tang mẹ có thể được sổ gấu.
Để Tang Anh Em & Cùng Vai Vế
- Anh chị ruột: thường để tang 1 năm.
- Anh chị họ: 5 tháng hoặc 3 tháng tùy quan hệ.
Để Tang Họ Ngoại (Nhà Mẹ)
- Ông bà ngoại: thường 5 tháng.
- Anh chị em ruột của mẹ: khoảng 5 tháng.
- Con cô, con cậu, con dì: thường 3 tháng.
Vợ Để Tang Họ Nhà Chồng
- Ông bà chồng, cha mẹ chồng, anh em ruột bên chồng… đều có thời gian chịu tang khác nhau (9 tháng, 5 tháng, 3 tháng, 1 năm, 3 năm…).
- Vợ để tang chồng: 3 năm, áo quần sổ gấu.
Chồng Để Tang Họ Nhà Vợ
- Chồng để tang cha mẹ vợ: 1 năm.
- Các quan hệ khác bên vợ thường không bắt buộc để tang theo truyền thống.
Con Gái Xuất Giá Để Tang Họ Mình
- Ông bà, cha mẹ ruột, anh chị em ruột… cũng có thời gian chịu tang riêng (3 tháng, 5 tháng, 9 tháng, 1 năm…).
Tang Bên Cha Mẹ Nuôi
- Cha mẹ nuôi: có thể để tang đến 3 năm như cha mẹ ruột.
Trường Phục – Quy Định Giảm Bậc Chịu Tang Theo Độ Tuổi
Theo phong tục, Trường Phục là cách giảm nhẹ thời gian chịu tang dựa trên tuổi của người để tang:- Trường Trưởng: 16 – 19 tuổi
- Trường Trung: 12 – 15 tuổi
- Hạ Trường: 8 – 10 tuổi
Mức chịu tang thông thường sẽ được giảm 1 bậc cho các lứa tuổi trường phục.
Ví dụ:
- Đáng lẽ để tang 1 năm → có thể giảm xuống 9 hoặc 7 tháng.
- Đáng lẽ 9 tháng → giảm còn 7, 5 hoặc 3 tháng tùy trường hợp.
Hướng Dẫn Chi Tiết Về Cách Mặc Đồ Tang (Tang Phục) Trong Tang Lễ
Trong tang lễ Việt Nam, tang phục không chỉ là “bộ đồ trắng”, mà là một hệ thống đầy đủ, gồm:Đồ Tang Theo Truyền Thống Gồm:
-
Áo tang:
Thường bằng vải xô trắng, vải bố, không viền, thể hiện sự giản dị – đau buồn. -
Khăn tang:
Buộc trên đầu, phân biệt vị trí và vai vế người chịu tang. -
Dây lưng:
Dùng để buộc áo tang quanh bụng. -
Gậy tang:
Thường bằng tre, trúc, gỗ (tùy người để tang cha hay mẹ). -
Quần tang:
Vải trắng, bố hoặc vải thô, đồng bộ với áo tang.
Phân Biệt Đồ Tang Theo Vai Vế & Cấp Bậc
1. Đồ Tang Con Trai – Cháu Đích Tôn
- Con trai:
– Áo tang, quần tang, mũ tang, dây lưng, gậy tang. - Cháu đích tôn:
– Mặc giống con trai, trên mũ tang có chấm đỏ để phân biệt là cháu trưởng tôn đời.
2. Đồ Tang Con Gái
- Áo tang (phía sau lưng có may thêm miếng vải để phân biệt với áo tang của con dâu/vợ).
- Quần tang.
- Vải tang phủ hết phần sau đầu.
3. Đồ Tang Vợ & Con Dâu
- Áo tang.
- Quần tang.
- Khăn/vải tang quấn đầu.
4. Đồ Tang Chồng & Con Rể
- Quần tang.
- Khăn tang (không đầy đủ áo tang, thể hiện vai trò thông gia/quan hệ hôn phối).
5. Đồ Tang Vai Cháu & Em
- Chỉ dùng khăn tang trắng, không mặc áo tang đầy đủ.
→ Thể hiện bậc chịu tang thấp hơn, quan hệ gián tiếp hơn.
6. Đồ Tang Cháu Nội
- Khăn tang trắng chấm đỏ hoặc khăn tang màu đỏ.
- Riêng cháu nội đích tôn: có thể mặc đồ tang đầy đủ như con trai và mũ tang có chấm đỏ.
7. Đồ Tang Cháu Ngoại
- Khăn tang trắng chấm màu xanh da trời hoặc khăn tang màu xanh da trời.
8. Đồ Tang Cháu Cố
- Khăn tang trắng chấm màu vàng hoặc khăn tang màu vàng.
Khăn Tang Màu – Ý Nghĩa Phân Biệt Đời Cháu – Chắt – Cố
Ngoài khăn tang trắng, người Việt còn dùng khăn vàng – đỏ – xanh… để phân biệt:- Cháu nội, ngoại, cố, chít…
- Đời thứ mấy trong gia đình.
- Ai là con
- Ai là cháu ruột
- Ai là cháu nội, cháu ngoại, chắt…
Lưu Ý Về Phong Tục Vùng Miền & Thực Tế Hiện Nay
Mỗi vùng miền (Bắc – Trung – Nam) có thể có một số khác biệt nhỏ trong:- Cách thắt khăn tang
- Kiểu áo tang
- Việc sử dụng gậy tang
- Màu khăn phân biệt cháu chắt
Ngày nay, thời gian chịu tang, hình thức tang phục đã được giản lược và linh hoạt hơn để phù hợp đời sống hiện đại, nhưng nhiều gia đình vẫn mong muốn giữ đúng những nét căn bản của truyền thống.
Cần Tư Vấn Cụ Thể Về Đồ Tang & Nghi Thức Tang Lễ?
Nếu gia đình băn khoăn:- Nên chuẩn bị tang phục cho từng thành viên thế nào?
- Nên dùng khăn trắng hay khăn màu cho cháu chắt?
- Cách sắp xếp tang phục cho đúng vai vế & phong tục?
Hotline & Zalo: 0779.779.121
Dịch Vụ Tang Lễ 24H – Đồng hành cùng gia đình trong từng nghi thức, từ tang phục đến lễ nghi, để tang lễ diễn ra trang nghiêm và trọn vẹn đạo hiếu.
